Menubalk Techniek
 

update: 21-11-2011

 

 

 

 

 

 

Joris Verdin: Trois Suites pour Harmonicorde

Tekst Harmonicorde

 

Hoes Harmonicorde

Titel Trois Suites pour Harmonicorde disc
nr. RIC 163147
Artiest Joris Verdin
Jaar 1995
Uitgever Ricercar (Dureco France)

 

 

Het instrument

De Harmonicorde is een uitvinding van François Debain en is een samenstel van een harmonium ( 4 rijen bas, 6 rijen discant) en een enkelsnarige piano. Bij het woord piano moet u als het ware even omschakelen. Onze luisterervaringen van deze tijd betreft de moderne piano, zonder uitzondering meersnarig (meestal drie per toets). Deze meersnarigheid heeft (uiteraard) grote invloed op het volume van deze moderne piano's. Over het verschil in klank tussen de moderne piano en een 19e eeuws exemplaar citeer ik hier een stukje tekst uit Vox Humana:

Fontys Conservatorium zet harmonium weer op de kaart

interview: Jaap Hillen - tekst: Frans van der Grijn
figuranten: Jaap Hillen ( interviewer); Ad van Sleuwen en Geert Bierling (docenten orgel Fontys Conservatorium te Tilburg)

Vakbroeders over de klank van een tijdperk
Jaap Hillen vraagt: “Bezitten jullie moderne piano’s, een Steinway of zoiets?”
Van Sleuwen reageert vol vuur: “Een Steinway die wil ik niet, zelfs als ik die cadeau krijg. De nieuwste, die zijn zó hard. Maar ik heb thuis 3 vleugels staan, de modernste is uit de 30-er jaren, en dan een uit 1900 en dan de Erard uit 1844.” - “En die moderne, wat is dat dan?” vraagt Hillen. “Dat is een Spaethe, een Duits instrument. Maar zélfs dan nog zijn deze instrumenten milder dan al die moderne Yamaha’s.” Hillen: “En helderder. Ik heb een Steinway uit 1923.”
Ad gaat verder: “Na de Tweede Wereldoorlog zijn die dingen wel zo veranderd in timbre. Ik ben een paar jaar terug in Frankfurt op de Messe geweest, daar stond een zaal vol met zwarte vleugels, ik denk dat er wel 500 stonden. De gekste merken, van Noord-Korea tot aan Nieuw-Zeeland. En die klinken écht al-le-maal het-zelf-de!”

Jaap Hillen vertelt over een vriendin die een Collard & Collard (ca. 1900) heeft, met vooral van die prachtige bassen. En wendt zich tot Bierling: “En hier, staan hier geen moderne instrumenten?”

Bierling vertelt: “Ja, daar achter in de studio, nou modern is het eigenlijk niet, bijna 100 jaar, 1910. Maar het is toch anders, een ménselijke klank, niet bedoeld om in een concertzaal van 300 of zelfs 3000 mensen op te spelen.”

bron: Vox Humana Jrg. 16 nr. 2, april 2005

 

Op deze cd hoort u dus een enkelsnarige piano en dan ook nog 'verpakt' in een kast waar ook nog een harmonium in verwerkt is. Of andersom als het u belieft. De dispositie van het harmonium is als volgt (Cursieve namen zijn mechanisch afgeleide stemmen):

Cordes - Sourdine - Dolce - Contrebasse - Forté - Basson (8') - Clairon (4') - Bourdon (16') - Cor Anglais (8') - Percussion
Grand Jeu - 1/2 Grand Jeu
Percussion - Flûte (8') - Clarinette (16') - Fifre (4') - Hautbois (8') - Forté - Voix Céleste (16') - Musette (16') - Trémolo - Cordes
Genouillères (kniezwellen): Grand Jeu (droite/rechts) - Pédaile droite du piano (gauche /links)

In het booklet van deze cd geeft Joris Verdin een uitleg over dit instrument, waaruit glashelder wordt dat er een verschil bestaat tussen een piano- harmonium (een piano waarin een (klein) harmonium gebouwd wordt en de omkering, de harmonicorde. Verdin schrijft over dit instrument:

We houden de ontwikkeling van de 'Piano-harmonium' gescheiden van deze van de 'Harmonicorde'; het zijn twee verschillende instrumenten. Eenvoudig gezegd is de 'piano-harmonium' een volledige buffetpiano, waar een eenvoudig harmonium bijgevoegd is.

De 'Harmonicorde' daarentegen is een volledig harmonium, waaraan een stel pianosnaren is toegevoegd.

bron: booklet cd Harmonicorde, pag. 10

 

In de (schaarse) bladmuziek voor dit instrument staat precies aangegeven wanneer de piano meespeelt. In onderstaande afbeelding ziet u hoe dit in de bladmuziek aangegeven wordt:

Cordes aanduiding
bron: Joris Verdin: Het Harmonium, pag. 409 (dissertatie)

 

De op deze cd uitgevoerde werken van L.J. A. Lefébure-Wély zijn de belangrijkste composities voor dit instrument. Deze suites zijn in 1858 gecomponeerd en uitgegeven bij Régnier-Canaux. De suites zijn samengesteld uit zelfstandige werken, die geen echte onderlinge samenhang vertonen. Om die reden werden ze zowel als Suite als ook losse werken verkocht. Elk deel heeft een eigen titel en opdracht.

Tracklist

  Louis James Alfred Lefébure-Wély (1817-1869)    
 
Trois Suites Pour Harmonicorde (1858)
   
       
  Premier Suite    
1 L'Angelus - Pastorale
à son élève Madame la Baronne de Noirmont
4:38  
2 Roma - Sabato Sancto
à son ami Henry Grenier, "exécutée par l'auteur sur l'orgue de la Madeleine le Dimanche 17 Mai 1857 à la Grand (sic) Messe
4:08  
3 Naples - La Prière sur le Vesuve
à son ami Alfred Lebeau
5:07  
4 Reverie
à Madame Morel
1:58  
5 Invocation
à son élève Madame A. Chevalier
3:39  
6 Naples - Tarentelle
à son élève Mademoiselle Alice Cabarrus
2:54  
       
  Deuxième Suite    
1 Pélerinage
à son élève Mme Juliette Duchannoy
2:47  
2 Le retour des épouses
à son ami Vauthrot
2:00  
3 La désespérance
à son élève Mme Henriette Mouchet
2:23  
4 Air de ballet
à son ami E. Batiste
2:32  
5 Montagnarde
à son élève Melle Louise Chaudesaigues
1:58  
6 Marche des gardes
à Melle J. Lion
3:50  
       
  Troisième Suite    
1 La prise de voile
à son élève Melle Louise Guénée
8:20  
2 Le Guet
à Madame A. Debain
3:11  
3 L'Ange du sommeil
à son élève Melle Alice Cabarrus
6:18  
4 La nuite de Noël - Sérénade Espagnole
à son élève Melle Louise Chaudesaigues
3:16  
5 Romance sans paroles
à son élève Melle Laure Busso
7:47  
6 La Provençale
à son élève et ami Mr. Xavier Arcos
3:06  

 

Vrijwaring:

De in u opkomende gedachte na het bestuderen van deze tracklist dat de beroemde Lefébure-Wély het toch wel erg goed kon vinden met de jonge dames in zijn omgeving,

is geheel voor UW rekening.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Naar boven